Перзентлеримизди вируслы гепатит А кеселлигине қарсы вакцина менен шаншыўдың әҳмийети қандай?

Бугинги кунге келип инсан өмиринде ең аҳмийетли органлардан бири болған баўырды зыянлаўшы 10 нан артық вируслардың бар екенлиги анықланған. Усы вируслар қатарында жетекши орында баўырға қаўипли тасир көрсетиўши вируслы гепатитлерден А, В, С, Д ҳәмде Е турлери көбирек әҳмийетке ийе.

Инсанлардың жасаў шараятлары жақсыланған болыўына қарамастан вируслы гепатит А кеселлиги дунья жузи бойынша ең кең тарқалған жуқпалы кеселликлер қатарында қалмақта. Хәр жылы бул кеселлик пенен 1,4 миллион инсанлар кеселленеди. Топарлы турдеги инсанлардың вируслы гепатит А кеселлиги менен кеселлениў себеплеринен бири жәмийетлик орынларда, улыўма аўқатланыў орынларында, суў сақлағышларда гигиена қағыйдаларының сақланбаўы, санитариялық жағдайдың талапқа жуўап бермеслиги ақыбетинде жузеге келмекте.

Вируслы гепатит А кеселлигине созылмалы форма тән болмасада лекин, кеселлик нәтийжесинде фульминант формадағы баўыр жетиспеўшилиги раўажланса наўқаслардың кеселликтен набыт болыўына алып келиўи мумкин. Наўқаслар кеселликтен соң толық саўалған менен айрым наўқасларда кеселликтен соң асқыныўлар жузеге келиўи мумкин. Ең көп ушрасатуғын асқыныўлардан өт жолының зыянланыўы, қан айланыў системасында билирубин алмасыўының бузылыўы, буўынларда аўырыўдың пайда болыўы мумкин.

Вируслы гепатит А кеселлигин емлеў ушын арнаўлы дәрилик препаратлар жоқ. Тек ғана кеселликте баўырға артықша аўырлық тусирмеў ушын арналған дәрилик препаратлар, организмниң заҳарлениўине қарсы дарилик препатлар, сондай-ақ, асқыныўлардың алдын алыў ушын арналған бир қанша қосымша дәрилик препаратларды қабыллаў зәрур. Дәрилик препатлар менен емлениўден тысқары узақ муддет даўамында наўкаслар диета сақлаўы, айрым турдеги азық-аўқатларды қабыллаўдан шеклениўине туўра келеди. Жоқарыдағылардан тысқары вируслы гепатит А кеселлиги инсан организминдеги бир қанша өмир ушын аҳмийетли болған функцияларды атқарыўшы баўырға кери тасир көрсетиўи, наўқаслар узақ муддет кутимде болыўлары, наўқасларға кутим қылыўшы жақынларының руўхый жақтан езилиўлерине себепши болыўы мумкин.

Бул жағдайларды болдырмаў, вируслы гепатит А кеселлиги менен кеселленбеў ушын бирден-бир нәтийжели усы бул вируслы гепатит А кеселлигине қарсы вакцина менен шаншылыў болып табылады. Вакцина менен шаншылыў кобирек 14 жасқа шекемги болған балаларда, солар қатарында бақша ҳамде мектеп жасындағы балаларды емлеўде нәтийжели тәсирге ийе болады. Балаларды бир мәртебе бул вакцина менен шаншыў арқалы оларда вируслы гепатит А кеселлигине қарсы 6 жылдан 15 жылға шекемги болған муддетке иммунитеттиң пайда болыўына алып келеди. Яғный, перзентлеримиз вируслы гепатит А кеселлиги менен кеселленген наўқаслар менен қатнаста болған жағдайда да оларда вакцина менен шаншылыўдан соң пайда болған иммунитеттиң есабынан кеселлик раўажланбайды. Хәзирде бул вакцина миллий шаншыў календарына кирмегенликтен ата-аналардың өз есабынан төлем өткериў жолыў арқалы әмелге асырылады. Демек, перзентлеримизди бир мартелик вакцина менен шаншыў арқалы узақ муддетке олардың саламатлығын кепиллеп берген боламыз.

                  ҚР МСЭБО врач эпидемиологы:                                И.Байниязов