Салқын ишимликлерди қабыллаўда итибарлы болың!

Жаздың ыссы күнлеринде адам организми терлеў арқалы дене температурасын турақлы сақлаўға ҳәрекет етеди. Бул терлеў процессинде организмнен артықша суў ажыралып шығып, организм суўсызланып, шөллеў сезими пайда болады. Алымлар тәрепинен организмдеги суўдың 1 % ти жоғалғанда адамда шөллеў сезими пайда болып, 5 % ти жоғалғанда адам аўыр кома жағдайына түсип қалатуғынлығы анықланған. Ең баслысы суў затлар алмасыўындағы ең әҳимийетли орында турып, суў арқалы организмде барлық химиялық реакциялар жүрип отырады. Сол себепли адам организми суў-электролит тең салмақлығын сақлаў, зат алмасыў процессин қоллап-кўўатлаў ҳәмде дене температурасын оптимал дәрежеде сақлаў ушын суўға талапшаң болып келеди.
Бирақ қабыллап атырған суўларымыздың қаншелли сапалы ҳәм қәўипсиз болыўы туўрыдан-туўры саламатлығымызға байланыслы. Хош ҳәзирги жаздың ыссы күнлеринде дийхан базарлары, көше бойлары, балалар дем алыў парклери, халық көп топланатуғын орынларда сатылып турған салқын ишимликлер болған газли суў, морс, квас, мийўе шербетлери ҳ.т.б ларды қабыллаў саламатлығымызға қаншелли кәўип туўдырады?
Ыссы күнлери барлығымызға сыр емес, шөллегенимизде дус келген салқын ишимликлер сатыў орынларынан өз мүтәжлигимизди қанаатландырамыз. Бирақ қабыллап атырған өнимимиздиң қаншелли сапалы ҳәмде қәўипсизлиги ҳаққында бираз болсада ойлап көрмеймиз.
Салқын ишимликлерди ислеп шығарыў, сақлаў, тасыў ҳәмде тарқатыў процесслеринде санитария-гигиена қағыйдларына, технологиялық избе-изликке әмел етилмегенде, сатыўшы хызметкерлердиң мәжбүрий медициналық көриктен өтпестен саўда хызметин көрсеткенде өним арқалы өткир асқазан-ишек кеселликлер, жуқпалы кеселликлер қозғатыўшыларын тарқалыў қәўипи пайда болады. Әсиресе жаздың ыссы күнлери әпиўайы жеке гигиена қағыйдаларын сақламай, ҳәжетке барған соң сапа-саў сатыўшыда патас қоллары арқалы өткир асқазан-ишек кеселликлери қозғатыўшысы болған патоген (кеселлик қозғатыўшы) ишек таяқшаларын тарқатып отырыўы мүмкин. Яки пайдаланылған стакан тийисли тәртипте жуўылмаўы ақыбетинде кесел адамнан яки кеселлик қозғатыўшысын тасыўшы адамлар, патас қоллар арқалы да өткир асқазан-ишек кеселликлери, жуқпалы кеселликлер қозғатыўшыларын жуқтырып алыў қәўипи пайда болады.
Сол себепли салқын ишимлерден өткир асқазан-ишек кеселликлерине шатылмаслық ушын төмендеги көрсетпелерди ядта тутыўды сорайды:
 көше бойларында ҳәм басқада белгиленбеген орынларда сатылып атырған шөлбасыўшы, салқын ишимликлерди сатып алмаў ҳәм қабылламаўды;
 қуяш нуры тик түсетуғын шәраятта сақланған, полиэтилен ыдысларда бастырылған салқын ишимликлер, қәўипсизлиги кепилленбеген, жеке пуқаралар тәрепинен белгисиз шәраятта таярланып стандарт талапларына жуўап бермейтуғын ыдысларға салынған түрли ишимликлерди (ерик шербети, айран, гөже, морс, квас ҳ.т.б) қабыллаўдын сақланың;
 салқын ишимлик сатыў ушын турақлы орын ажыратылған, сапасы ҳәм қәўипсизлигин тастыйықлаўшы ҳүжжетлери бар болған, стандарт ыдысларда, тек ғана бир мәртелик ыдыслар арқалы сатылып турған орынлардан сатып алыўыңызды;
 Сизде яки жақынларыңызда өткир асқазан-ишек кеселлиги сыяқлы белгилер (иш аўырыў, кеўил айныў, қайтарыў, иш өтиў ҳ.т.б) ушырасса, дәрҳал жақын турған емлеў-профилактика мекемелери яки тез жәрдем хызметине жолығың!
 Сизиң саламатлығыңыз ең әўеле Өзиңиз ҳәмде жақынларыңыз ушын қәдири ҳәмме нәрседен жоқары!

ҚР Санитария-эпидемиологиялық тынышлық ҳәм
жәмийет саламатлығы басқармасы Аўқатланыў гигиенасы
бөлими меңгериўшиси: Б.Сигаев