МУЗҚАЙМАҚ ҚАБЫЛЛАӮДА ИТИБАРЛЫ БОЛАЙЫҚ!

Ҳаўа райының ыссы күнлери басланыўы менен дерлик бәрше саўда орынларында өзиниң салқынлығы менен ҳәр қандай инсанды өзине тартыўшы түрли-түрли қадақланған ҳәмде орынларда арнаўлы фрезер үскенесинде таярланған жумсақ музқаймақ өнимлериниң саўдасы гүжийди.

Күн ысыўы менен ҳәр бир инсан әсиресе кишкене балаларымыз бул муз қаймақларға өш болады. Оның дәмин тартып көриўге асығады. Жеке өзим усындайда талай гүўасы болғанымдай муз қаймақлар көбинен көп ашық ҳаўада белгиленбеген орынларда қуяш нуры тусип турған жерлерде қәўипсизлиги кепилленбеген, сақлаў ҳәм саўда қағыйдаларына әмел етилмеген жағдайда сатылып атырған қадақланған музқаймақлар яки фрезер үскенеде таярланған жумсақ музқаймақлар саўдасына көзим түседи. Әсиресе, фрезерлерде таярланған муз қаймақлар санитария-гигиена талапларына әмел еткен халда ҳәмде сапалы сүт өнимлеринен таярланып атырма деген сораўлар мени қызықтырады.

Музқаймақ өними тез бузылыўшы өнимлер қатарына киргенлиги себепли, оны таярлаў, сақлаў, тасыў ҳәм тарқатыў процесслеринде санитария-гигиена қағыйдалары сақланбаўы ақыбетинде музқаймақ өниминиң сапасының бузылыўына ҳәмде соның нәтийжесинде асқазан-ишек кеселлиги қозғатыўшылары менен патасланыўы мүмкин.

Ўлыўма алғанда музқаймақ өниминиң таярланыў процессине итибар қаратсақ, музқаймақ – тәбийий писирилген сүт, қаймақ, қойыўластырылған яки қурғақ сүт, ләблеби қанты, дәм ҳәмде ийис бериўши түрли затлар (какао, бадам, кишмиш, ванилин, ғоза ҳәм басқалар), стабилизаторлар (агар-агар, желатин) ҳәм ҳаўаның музлатылған араласпасы қосылыўынан ибарат өним есапланады.

Бул араласпа арнаўлы аппаратлар – фрезерлер яки музқаймақ цехларда музлатып көпиртириледи. Музқаймақтың азықлық баҳасы жоқары болып, оның қурамында белок, май, кальций, фосфор болады.

Музқаймақ таярлаў процессинде өнимге қосылатуғын писирилген сүт, қосымшалар, яғный дәм бериўши затлар (ароматизаторлар) ислеп шығарыў шәраяты белгисиз жерлерден келтирилгенде, мүддети өткен өнимлер қосылғанда, таярлаў процессинде технологиялық избе-изликти сақламағанда, сақлаў, тасыў ҳәм тарқатыў процессинде санитария-гигиена қағыйдаларына әмел етпегенде, ислеўши хызметкерлер медициналық көриктен өтпестен, жеке гигиена талаплары сақланбаған орынларда сатылып турған фрезерли үскенелерде таярланған музқаймақ өнимлерин қабыллаў нәтийжесинде аўқаттан зәҳәрлениў жағдайлары ушырасыў итималлығы жоқарылайды.

Сонлықтан-да, Ҳүрметли пуқаралар! жоқарыда келтирип өтилгенлерди итибарға алған халда музқаймақ өнимлеринен зәҳәрлениў ҳәм өткир жуқпалы ишек кеселликлериниң келип шығыўының алдын алыўда төмендеги бир қатар талапларға әмел етиў усынылады:

көше бойларында ҳәм басқада белгиленбеген орынларда ашық хаўада сатылып атырған қадақланған музқаймақлар, әсиресе фрезерли үскенелерде таярланған музқаймақларды сатып алмаўды ҳәм қабылламаўды;

ерип кеткен, пүтинлиги бузылған, қадақланбаған музқаймақларды сатып алмаўды ҳәм қабылламаўды;

музқаймақ өнимин тек ғана турақлы саўда шақапшасынан сатып алыўды ҳәм сатып аларда олардың сақланыў шәраятына, орамындағы мағлыўматларға, өнимниң жарамлылық мүддетине итибар қаратыўды;

сатып алып атырған қадақланған музқаймақ өнимлериниң сапасы ҳәм қәўипсизлигин тастыйықлаўшы ҳүжжетлериниң бар яки жоқлығына, музлатқышта белгиленген температурада сақланыўына итибар қаратыўды сораймыз.

Ҳүрметли пуқаралар өзимиз ҳәм жақынларымыздың саламатлығын сақлаў өз қолымызда екенлигин естен шығармайық!

Қарақалпақстан Республикасы санитария-эпидемиологиялық тынышлық ҳәм жәмийет саламатлығы басқармасы аўқатланыў гигиенасы бөлими меңгериўшиси Б.Сигаев