Қызылша ҳәм қызамық кеселликлериниң алдын алыўда иммунопрофилактиканың роли

Қызылша кеселлиги-жүдә жуқпалы кеселлик болып, наўқас адам жөтеллегенде, түшкиргенде ҳаўа арқалы тарқалады. Бул кеселлик сондай жуқпалы, егер арнаўлы иммунитети (қызылшаға қарсы) болмағанда әтирапиндағы 10 адамнан 9 адам кеселлениўи мүмкин. Аранаўлы иммунитети болмаған адам наўқас болған ханаға киргенде, ҳәттеки ол шығып кеткеннен кейинги еки саат даўамында кирген болсада кеселликти жуқтырыў қәўпи бар. Қызылша кеселлигин жуқтырған адам кеселлик белгиси пайда болмастан төрт күн алдын ҳәм денеде бөртпе шыққаннан кейинги төрт күн даўамында жуқпалы болады. Бүгинги күнде қызылша кеселлиги дүньяның көплеген мәмлекетлеринде тарқалғанлығы себепли, сизиң шаңарағыңыз шет елге саяҳатқа шықпасада, кеселленип қалыўы мўмкин. Себеби, бүгинги күнде сырт мамлекетлер менен қатнас бир қанша күшейген. Республикамызға келген саяхатшылар бул кеселликтиң жасырын дәўиринде, яғный клиник белгиси болмаған ўақытта республикамыз аймағына алып келиўи мүмкин. Бул өз ўақтында қызылша кеселлигинен қорғанбаған адамларға қәўип туўдырады. Қызылша кеселлигиниң кең тарқалған белгилери: -дене ыссылығының жоқарылаўы болыўы, жөтел, мурын ағыўы, көзлердиң қызарыўы (коньюктивит), денеге бөртпе шығыўы. Кеселлик 5 жасқа шекемги балалар арасында аўыр асқыныўларға себепши болыўы мүмкин. Қызылша 1000 наўқастан 1 жағадайда мийдиң исиниўине (менингит, энцефалит), 20 наўқастан 1 жағдайда өкпе исиниўи (пневмония), 1000 наўқастан 1-3 жағдайға шекем өлимшиликке әкелиўи мүмкин. Егер ҳәмиледарлық дәўиринде кеселленсе, мүддетинен алдын туўыў ямаса кем салмақлылыққа алып келеди. Ал қызамық (краснуха) кеселлигини өткерсе, нәрестелердиң ҳәр қыйлы туўма нуқсанлар (пороклар) менен туўылыўына себепши болыўы мүмкин. Өзбекстан Республикасы Санитария-эпидемиологиялык тынышлык ҳәм жәмийет саламатлығы хызметиниң 2022-жыл 17-октябрь күнги көрсетпе хаты тийкарында қызылша кеселлигине қарсы миллий шаншыў күнлери 15-ноябрь күнинен басланып, 6 айлық баладан 5 жасқа шекемги балалар арасында өткерилиўи режелестирилген. Балаларымыздың өмирден ләззат алып жасаўы ушын бул шаншыўлар үлкен әҳмийетке ийе. Ата-аналардың! Перзентлеримиздиң денсаўлығына бийпарық болмаўыға ҳәм аймақлық поликлиникаларда шаншыўға өз ўақтында барыўына шақырып қаламан. Қарақалпақстан Республикасы санитария эпидемиологиялық тынышлық ҳәм жәмийет саламатлығы басқармасының  иммунопрофилактика болими менгериушиси: А.Досымбетов