Zamarıqlardan záhárleniwden abaylɪ bolıń!

Elimizde kúnler ısıp, kóbirek jawın jawıwı aqibetinde atızlar, jaylawlar, taw hám salma boyi, keń jol jaǵalarında zamarıqlardıń ósip rawajlanıwı baqlanadı. Zamarıqlardıń tábiyatta 100 mińnan aslam túri málim. Ózbekstan Respublikasinda zamarıqlardıń 200 ge jaqın túrleriniǹ ósetuǵunlɪǵɪ anıqlanǵan, sonnan 20 jaqın túrleri azıq-awqat ushın jaramlı bolɪp esaplanadı. Xalqımız erterekten zamarıqlardı azıq-awqat retinde paydalanıp kelgen hám de olardıǹ záhárli hám záharsizin ajrata alǵan.

Aziqliq retinde paydalaniw múmkin bolǵan hám záhárli zamarıqlardı bir-birinen ajıratıw júdá qɪyɪn. Kóbinese olar bir-birine uqsap ketedi. Azɪqlɪq retinde paydalanɪwǵa jaramlı zamarıqlarǵa – aq zamarıq, qızıl zamarıq, shampin’ion hám opyonok kiredi. Záhárli zamarıqlarǵa – qızıl muxamor, kúlreń muxamor, satanin, hám basqalar kiredi. Zamariqdan záhárlengende kesellik belgileri paydalanılǵan zamarıq túrine qarap túrlishe payda boladı. Máselen: qızıl muxamor quramında muskaridin hám muskarin alkoloidlari bar. Qızıl muxamordan záhárlengende kesellik belgileri 1-2 saat ótkennen soń payda boladı. Nerv sistemasında ózgerisler, kóp terlew kózden jas aǵıwı, pulstıń ástenlesiw hám páseyiwi, nawqasta galyusinaciya, qaltıraw, kóz qarashıǵınıń keńeyiwi yamasa tarayıwı kúzetiledi. Nawqaslarǵa tez medicinalıq járdem kórsetilse, ádetde 1-2 kúnde táwır bolıp ketedi. Waqıtında emlew ilajları kórilmegen waqıtlarda nawqastıń jaǵdayı awırlasıp ólim menen juwmaq tabıwı da múmkin.

Avtomagistral jol jaǵaları, záhárli  hámde ximiyalıq elementler saqlanatuǵın ambarxanalardɪǹ  átirapɪnda  ósetuǵın zamarıqlardan da záhárleniw múmkin. Sebebi mashinalardan shıǵatuǵɪn iyis-gazler hám záhárli  elementlerdi  zamarıqlar  quramına sińdirip alıwı múmkin, bunday jaǵdaylarda paydalanıwǵa jaramlı bolǵan zamarıqlardan da záhárlenip qalıw múmkin

Ayrɪm waqɪtlarɪ zamarıqtı azɪqlɪq retinde paydalanǵanda bir yamasa bir neshe  adamlar záhárlenedi. Bunday qolaysız jaǵdaylar bolmawɪ  ushın hár bir adam záhárli  hám záhársiz zamarıqlardı ajrata alıwı kerek. Bazarlar hám sawda dúkanlarınan zamarıq satıp alımaqshɪ bolsańız, gigiyenalɪq hám muwapıqlıq sertifikatları hám de veterinariya-sanitariya laboratoriya qániygeleri tárepinen beriletuǵın málimlemeni talap etiw múmkin. Zamariqdan záhárlengende kesellik belgileri paydalanılǵan zamarıq túrine qarap túrlishe payda boladı. Máselen: qızıl muxamor quramında muskaridin hám muskarin alkoloidlari bar. Qızıl muxamordan záhárlengende kesellik belgileri 1-2 saat ótkennen soń payda boladı. Nerv sistemasında ózgerisler, kóp terlew kózden jas aǵıwı, pulstıń ástenlesiw hám páseyiwi, nawqasta galyusinaciya, qaltıraw, kóz qarashıǵınıń keńeyiwi yamasa tarayıwı kúzetiledi. Nawqaslarǵa tez medicinalıq járdem kórsetilse, ádetde 1-2 kúnde táwır bolıp ketedi. Waqıtında emlew ilajları kórilmegen waqıtlarda nawqastıń jaǵdayı awırlasıp ólim menen juwmaq tabıwı da múmkin.